Daltononderwijs

Helen Parkhurst stichtte in 1920 in de plaats Dalton (vandaar de naam...) in de Verenigde Staten een school waarin leerlingen meer vrijheid kregen bij het maken van hun taken. Zij was op basis van haar ervaringen als lerares er van overtuigd geraakt dat kinderen het beste voorbereid werden op het leven als zelfstandige burger in een democratie, door hen zelfstandig keuzes te laten maken, te leren samenwerken en te leren meer dan alleen hun verstand te ontwikkelen. Alleen dan zouden zij in staat zijn in vrijheid te leven, daarin keuzes te maken, verantwoordelijkheid te dragen en zelfstandig te functioneren.

Zij bestudeerde alle toenmalige onderwijskundige en pedagogische theorie en verdiepte zich in de onderwijservaringen van Maria Montessori. De combinatie van praktijkervaring en bestudering van wetenschappelijke studies over pedagogiek en onderwijskunde bracht haar tot de ontwikkeling van de daltonwerkwijze. Zij noemde het bewust niet een ‘systeem'. De vakdeskundige docent moest een ‘pedagogisch gerichte' houding hebben ten opzichte van zijn leerlingen. Daar hoorde geen ‘systeemdwang' bij.
Belangrijkste kenmerken van de daltonwerkwijze werden ‘de taak', ‘de individuele verantwoording', ‘tempoverschil tussen leerlingen', ‘persoonsvorming', ‘samenwerking' en ‘afwisseling klassikaal en individueel werken'. De manier waarop dit georganiseerd wordt, heeft zij niet specifiek voorgeschreven. Dat moest ingevuld worden door de docenten, door de school, ook al heeft zij veel voorbeelden gegeven van de manieren die daarbij gebruikt kunnen worden. Zij sprak dan ook liever van "a way of life" dan van een ‘systeem'.
Elke daltonschool heeft ‘dalton' dan ook op z'n eigen wijze georganiseerd. Voor de wijze waarop het Erasmus dat georganiseerd heeft, zie Dalton op het Erasmus.

In het menu links staan twee links naar een oefenopdracht en nog meer uitleg over daltonopdrachten .

Dalton op het Erasmus
Nederlandse Daltonvereniging
Daltonbasisscholen in Zoetermeer en omgeving

Dalton op het Erasmus

Een belangrijk doel van daltononderwijs is: de leerlingen kritisch en zelfstandig laten worden. Om dit te bereiken spreken we de leerlingen vanaf het begin aan op alles waarvoor ze zelf verantwoordelijkheid kunnen dragen. Tijdens de daltonuren moeten de leerlingen zelf bepalen in welke volgorde ze aan de opgegeven opdrachten werken en hoe lang ze erover willen doen. Dat gebeurt zeven tot tien keer per week. De leerling verantwoordt zijn keuzes bij de mentor. Zie voorbeeld daltonopdracht !

De leerlingen ervaren deze manier van werken als een uitdaging en ze vinden het motiverend. Bovendien ontstaat afwisseling doordat er hoogstens drie klassikale lessen achter elkaar in het dagrooster voorkomen. Dat is zowel voor leraren als voor leerlingen erg prettig.
Tijdens activiteiten buiten de lessen dragen leerlingen veel verantwoordelijkheid; begeleiders stellen zich op als coach. De leerlingen groeien dan enorm in zelfstandigheid en in allerlei vaardigheden. Steeds weer blijkt dat dit ook het leren ten goede komt.

Tijdens de daltonuren en bij de activiteiten werken de leerlingen samen met leerlingen uit andere klassen. Dat is anders dan in andere scholen. Het is voor de leerlingen niet alleen leerzaam. De sfeer wordt er ook positief door beïnvloed. Op die manier ontstaat binding, een "Erasmus-gevoel". Veel oud-leerlingen blijven met de school verbonden, omdat ze dat zo waardevol vinden.

Ouders vragen zich wel eens af bij de keuze voor een school voor voortgezet onderwijs of hun kind wel geschikt is voor daltononderwijs. Niet ieder kind kan even veel verantwoordelijkheid aan als anderen. Maar kinderen kunnen daar juist in groeien. Dat is wat de daltonschool hen juist leert. Natuurlijk heeft een kind dat vanuit zichzelf geneigd is tot zelfstandigheid het daarbij makkelijker. De ander zal zich ontwikkelen doordat we wat dichter op zijn huid zitten. Belangrijk is dat ouders het met deze gedachtegang van het Erasmus College eens zijn.

De wijze waarop daltonscholen hun onderwijs organiseren, is verschillend. Wij hebben het als volgt georganiseerd. In zijn/haar weekrooster treft de leerling minimaal zeven lesuren aan die met een D O worden aangeduid. In deze daltonuren (of opdracht-uren) moet de leerling aan opdrachten werken. De opdrachten worden per week (brugklas), per twee weken (tweede en derde klas) of per periode van ongeveer zes weken (bovenbouw) verstrekt. Ze zijn meestal gebonden aan één vak, maar ze kunnen ook vakoverstijgend zijn. Een opdracht die af is, wordt bij de eigen docent of eventueel bij een vakcollega verantwoord en afgetekend op een kaart die de leerling bij zich draagt. De docent kan de opdracht overhoren, nakijken, of alleen nagaan of hij met aandacht is gemaakt. Als de opdracht door leerlingen samen is gemaakt, gaat het o.a. over de manier waarop er is samengewerkt. In alle gevallen ontstaat een gesprek met de leerling over de manier waarop hij leert. Dit is een gesprek dat op de meeste klassikale scholen niet of alleen met de mentor plaatsvindt. Dit is de kern van de begeleiding op een Daltonschool.

Voor de daltonuren bestaat een apart rooster waarop staat te lezen wanneer welke docenten "zitten". De leerling kan kiezen uit deze docenten. Wanneer de opdracht is verantwoord , kan de leerling verder werken aan een volgende opdracht of aan de slag gaan met een opdracht voor een ander vak. De leerling is zelf verantwoordelijk voor de voortgang. Is die voortgang onvoldoende, dan praat de vakdocent bij de eerstvolgende gelegenheid met de leerling over de oorzaken, maar ook de mentor doet dat; deze heeft namelijk overzicht over alle vakken. Dit is de tweedelijns-begeleiding op een Daltonschool. Hoe beter de leerling met de verantwoordelijkheid om kan gaan (hoe beter zijn daltongedrag), hoe vrijer hij wordt gelaten.
Overigens komt de leerling zichzelf en zijn daltongedrag ook tegen bij de testen en proefwerken; de stof uit de opdrachten zit daar namelijk ook in. Goed daltongedrag loont.
De afwisseling van klassikale en daltonuren is zeker één van de redenen waarom leerlingen het plezierig vinden op het Erasmus College.

Tijdens het Open Huis op in januari is er voor aanstaande leerlingen een apart programmaonderdeel waarin geoefend kan worden met mini-daltonopdrachten .

Zie ook: voorbeeld van een daltonopdracht | oefenen met dalton

top

Nederlandse Daltonvereniging

De Nederlandse Dalton Vereniging (NDV) verenigt alle daltonscholen in Nederland en verstrekt informatie over daltononderwijs aan ouders, studenten, leerkrachten, schoolleidingen en andere belangstellenden.

De N.D.V. is inmiddels ruim 75 jaar oud. Er zijn momenteel 295 daltonscholen in het basisonderwijs, 18 daltonscholen voor voortgezet onderwijs en 24 opleidingsinstituten in het Hoger Beroepsonderwijs die dalton als aparte leergang aanbieden. De eerste daltonschool in Nederland werd opgericht in 1928 in Den Haag.

De NDV beschikt over een eigen website. Hier is veel informatie te vinden over daltononderwijs. Het adres luidt: www.dalton.nl

top

Daltonbasisscholen Zoetermeer en omgeving

Daltonschool De Edelsteen
Sieraadlaan 100
2719 SN Zoetermeer
079 - 361.76.29.

Daltonschool OBS Seghwaert, locatie De Sprinkplank
Irisvaart 6 - 8
2724 TT Zoetermeer
079 - 346.00.64.
www.obs-springplank.nl

Aspirant Daltonschool
Nesciohove 109 – 111
079 – 351.76.86
www.obs-amgschmidt.nl

Daltonschool De Klimophoeve
Hoefweg 49
2665 CB Bleiswijk
010 - 52.99.191.
www.klimophoeve.nl

Aspirant Daltonschool OBS Arnoldus van Os
Christinastraat 38
2731 EZ Benthuizen
079 - 331.84.22.
www.arnoldusvanos.nl

Daltonschool OBS De Klipper
Oudelandselaan 141
2652 ER Berkel en Rodenrijs
010 - 511.32.80.
www.daltondeklipper.nl

Daltonschool OBS Waterland
Eendenplein 1
2492 NZ Den Haag/Leidschenveen
070 - 327.83.35.
www.obswaterland.nl

top